Astonishing Nubian Art at the Faras Gallery in Warsaw
Content
Przestrzeń wystawy imituje wnętrze świątyni – rozmieszczenie eksponatów przypomina ich położenie w faraskiej katedrze. Jedyne w swoim rodzaju okazy wskazują na różnorodność estetyki w obrębie chrześcijaństwa – malowidła ścienne znacząco się różnią od dzieł o tematyce religijnej, do których jesteśmy przyzwyczajeni. Odkrycie to jest uważane za jedno z najważniejszych polskich sukcesów w dziedzinie archeologii. Ściany świątyni zdobiły pochodzące z czasów między VIII a XIV wiekiem malowidła nawiązujące do religii chrześcijańskiej. XX wieku. Tekst ten, odnaleziony na nowo na początku XV wieku, warunkował percepcję renesansowych humanistów i blokował na kilka stuleci wszelkie poważne próby rozszyfrowania hieroglifów.
Ożywione postacie z malowideł w katedrze Faras w Centrum Nauki Kopernik, 26 czerwca, godz. 19:00
Przedstawia zabytki kultury i sztuki nubijskiej z okresu chrześcijańskiego. „Faras na zawsze zniknęło pod powierzchnią jeziora Nasera, ale dzięki interwencji Polaków uratowano najcenniejsze świadectwa bogatej kultury średniowiecznej Nubii, które do dziś są przedmiotem zainteresowania wielu badaczy i miłośników sztuki” – wyjaśnia Jurkow. W sali IV prezentowane są malowidła z klatki schodowej prowadzącej do galerii nad nawami katedry i przedsionka północnego, takie jak Anioł Pański z mieczem, Matka Boska z Dzieciątkiem (Eleusa) czy Majestat Krzyża (Maiestas Crucis). Obiekty te ściśle wiążą się z historią faraskiej katedry i jej licznymi przebudowami, które miały miejsce od VII do XIV wieku.
Rekonstrukcja Katedry była możliwa dzięki dokumentacji z wykopalisk w Faras oraz innych stanowisk archeologicznych na terenach dawnej Nubii, obecnie w północnym Sudanie. Stereoskopowy film FARAS 3D powstał dzięki współpracy filmowców z polskimi archeologami specjalizującymi się w historii Nubii. Po raz pierwszy od tysiąca lat, dzięki nowoczesnej animacji i grafice komputerowej, zwiedzający mogą zobaczyć Katedrę z czasów starożytnej Nubii. Jednym z najsłynniejszych zabytków tej ekspozycji i pokazu multimedialnego jest fresk przedstawiający św.
- W 2014 Galeria Faras została otwarta w obecnej aranżacji.
- W przypadku malowideł Archanioła Michała z mieczem i Merkuriusza obrys wzmacniano dodatkowo woskiem, przygotowywano również nacięcia na śruby umożliwiające ich obrót o 90 stopni.
- Odkrycie to jest uważane za jedno z najważniejszych polskich sukcesów w dziedzinie archeologii.
- Braki w powierzchni lica uzupełniono ziarnistą zaprawą o neutralnym tonie dopasowanym do barw każdego z malowideł.
- Następne czwartkowe spotkania będą poświęcone ikonografii odkrytych malowideł oraz odkrywcy Faras i patronowi muzealnej Galerii – prof. Kazimierzowi Michałowskiemu.
Wydanie 450 Wszystko co Najważniejsze. Sens zapomnianych światów
Prof. Kazimierza Michałowskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie została otwarta po gruntownej rearanżacji, którą przeprowadzono w październiku 2014 roku dzięki hojności mecenasów tego przedsięwzięcia Wojciecha Pawłowskiego wraz z rodziną. Dzięki oryginalnej aranżacji wystawy i zastosowaniu nowoczesnych technologii zwiedzający mogą przenieść się do nubijskiej świątyni z VIII wieku i porównać sposoby przedstawiania obiektów kultu. Interaktywne ekrany, na których wyświetlane są pełne informacje na temat historii królestwa Nobadii (na jego ziemiach znajdował się ośrodek miejski Faras) i zmagań polskich archeologów, umożliwiają dogłębne poznanie historii afrykańskiej kultury chrześcijańskiej. Niektóre eksponaty nie zachowały się w całości, jednak nawet w tych niepełnych fragmentach widać odmienność i oryginalność sztuki nubijskiej. Do Muzeum Narodowego trafiło 67 dzieł chrześcijańskiej sztuki nubijskiej i inne zabytki odnalezione w okolicy Faras w czasie Kampanii Nubijskiej. Wystawa przedstawia wyjątkowe eksponaty, które zostały odnalezione przez polskich archeologów w czasie akcji UNESCO mającej na celu ratowanie pozostałości dawnych kultur Doliny Nilu przed zalaniem ich przez wody Jeziora Nasera.
Przebudowa Galerii: jesień 2014
Fragment sekwencji o pracy polskich archeologów W Banganarti w Sudanie, odc.1 serialu “Tajemnice Doliny Nilu”, więcej info na Sekwencja o pracy polskich archeologów w Deir el Bahari, odc.2 filmu “Tajemnice Doliny Nilu” reż. Daria Tarara przygotowała wersja robocza rekonstrukcji wnętrza katedry z Faras odkrytej w 1961 roku przez prof. K. Część malowideł z Galerii w okresie 1968–1969 było eksponowanych na czasowych wystawach w Berlinie, Essen, Hadze, Zurychu i Warszawie. Filmy przedstawiające trójwymiarowe rekonstrukcje wnętrza katedry i znajdujących się w jej wnętrzu obiektów.
Pozostają dla nas cennym świadectwem bogatej kultury, tradycji i religijności mieszkańców chrześcijańskich królestw w Dolinie Środkowego Nilu, niegdyś potężnych, a dziś już niemal całkowicie zapomnianych. Dzięki piaskowi, który wypełnił opuszczone wnętrza wielu kościołów i klasztorów, malowidła naścienne przetrwały, często w zaskakująco dobrym stanie. W pobliżu sali, w której prezentowane są elementy dekoracji architektonicznej znalezione na terenie katedry i otaczającego ją miasta, prezentowane są zabytki znalezione w grobowcach biskupów – unikatowy zespół świadectw związanych z obyczajami pogrzebowymi nubijskiego wyższego duchowieństwa.
Wiele ze wspomnianych zabytków zdołano niestety jedynie zadokumentować, zanim na zawsze pochłonęła je woda. Miały one posłużyć do przeniesienia odciętych od ścian fragmentów tynku z malowidłami na specjalne drewniane konstrukcjeprzypominające płytkie skrzynie lub ekrany, a następnie do ich przymocowania. W górną część każdego malowidła wprasowano pasy lnianego płótna, do których potem przyszyto sznury.
Opuszczone chrześcijańskie katedry, zostały zasypane przez piaski pustyni. Nubia została odcięta od świata chrześcijańskiego, a nowi sąsiedzi szybko podjęli wyprawy wojenne. W Nubii zaczęto budować kościoły i katedry, takie jak w Faras. Dla ich pozyskania czasem organizowali wyprawy wojenne, ale były też długie okresy pokoju, które sprzyjały wymianie handlowej i kulturowej. Odkryty przez polskich archeologów i uratowany z potopu, który pochłonął Faras. Tak wielka cześć czyniła z niego popularny temat malowideł.
Polscy naukowcy zajmują się tymi średniowiecznymi malowidłami od lat 60. Ekspozycja została pokazana w nowej aranżacji wzbogaconej o elementy multimedialne, takie jak film stereoskopowy przygotowany przez Fundację Wyższej Szkoły Artystycznej. Twórca od wielu lat zajmuje się popularyzacją dorobku polskiej archeologii i dokumentuje pracę polskich misji archeologicznych w Sudanie i Egipcie. Po raz pierwszy w konkursie MUSE Awards nagrodzone zostały dwie prace polskiego reżysera – https://faras3d.pl/ obok wyróżnienia dla filmu stereoskopowego FARAS 3D, doceniona została także wideoprezentacja „Treblinka – wirtualna makieta obozu”. Malowidła z Faras są zapadającymi w pamięć przykładami sztuki chrześcijańskiej Nubii.
Inskrypcja na malowidle
To nowa interpretacja niezachowanych już malowideł, które pochodziły ze słynnej średniowiecznej katedry. 2 lutego 1961 roku misja pod kierownictwem profesora Kazimierza Michałowskiego przybyła na tereny starożytnej Nubii, gdzie odkryto dobrze zachowane ruiny chrześcijańskiego kościoła, a w nich freski z okresu VII-XIII wieku. Dzięki pracom badawczym prowadzonym na terenie Faras w pobliżu granicy sudańsko-egipskiej odkryto dobrze zachowane ruiny kościoła katedralnego z VIII wieku. Odkrycie w Faras to był pierwszy namacalny ślad po kulturze i cywilizacji nubijskiej, która istniała i rozwijała się na tamtym terenie przez wiele stuleci. Jego wnętrza zdobiły wspaniałe malowidła o tematyce religijnej pochodzące z VIII–XIV wieku.
Ściany pokryte były licznymi malowidłami w stylu bizantyjsko-koptyjskim, wykonanych techniką al secco i pochodzących z okresu od VII do XIV wieku. Dzięki tym badaniom odkryto pozostałości katedry wczesnochrześcijańskiej, której pierwotne założenie pochodzi z końca VII wieku (wzniesiono ją na pozostałościach, dwóch kolejno poprzedzających tę katedrę kościołów). Dzięki wykorzystaniu techniki stereoskopowej 3D, będzie można przenieść się w czasie i zobaczyć, jak wyglądała katedra w okresie od VIII do XIII wieku, kiedy starożytne Pachoras było siedzibą biskupów kościoła nubijskiego. Na stronie internetowej można zapoznać się z okolicznościami tego odkrycia oraz historią chrześcijańskiej katedry wzniesionej w północno-wschodniej Afryce już w VII wieku.
Nawiązania do kanonu ikonografii maryjnej Kościoła wschodniego jest obecne w sztuce nubijskiej przez cały okres jej powstawania. Znane są w Nubii cztery główne modele ikon Bogarodzicy, które funkcjonowały w Bizancjum od V wieku. W nubijskich programach ikonograficznych wykorzystywano wzorce pochodzące z kręgu kultury chrześcijańskiej, powstawały również lokalne, specyficzne warianty przedstawień. Powstawały monumentalne świątynie chrześcijańskie, na których ścianach wykonywano malowidła o różnorodnej tematyce.
